Suriye’de barış ve siyasi çözüm arayışları kapsamında önemli bir gelişme yaşandı. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Genel Komutanı Mazlum Kobani ve ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Şam’da gerçekleştirilen kritik bir toplantıda buluştu.
Bölgede yeni bir süreç başlıyor
Şam’daki bu zirve, özellikle 10 Mart 2025 tarihinde imzalanan tarihi protokolün hayata geçirilmesi ve daha önce tıkanan diyalog sürecinin yeniden başlatılması açısından büyük önem taşıyor. Görüşmeye, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani de katıldı. ABD’nin arabuluculuğunda yürütülen temaslar, Şam-Kuzeydoğu Suriye hattında yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Amerikan desteğiyle uygulama süreci hızlanıyor
Mart ayında Suriye yönetimi ve SDG arasında sağlanan mutabakatın uygulanmasına yönelik görüşmelerin, ABD’nin aktif desteğiyle yeniden başladığı bildirildi. Toplantıda taraflar, anlaşmanın hayata geçirilmesine yönelik yol haritasını ele aldı.
Tarihi protokol: SDG devlet kurumlarına entegre ediliyor
10 Mart’ta imzalanan ve 8 maddeden oluşan anlaşmayla SDG, ilk kez resmi olarak Suriye devlet yapısına entegre olmayı kabul etmişti. Söz konusu mutabakat; siyasi temsil, Kürt toplumunun yasal statüsü, ülke genelinde ateşkes, askeri ve idari entegrasyon gibi kapsamlı başlıkları içeriyor.
İşte 8 Maddelik Anlaşmanın Detayları:
- Siyasi Temsil ve Hakların Güvence Altına Alınması:
Tüm Suriyelilere etnik veya dini fark gözetilmeksizin siyasi katılım ve kamu görevlerine liyakat esasına göre erişim hakkı tanınacak. - Kürt Toplumunun Statüsü:
Kürtler, Suriye’nin temel halklarından biri olarak tanınacak; vatandaşlık ve anayasal hakları güvence altına alınacak. - Ateşkes:
Suriye genelinde kapsamlı ve kalıcı bir ateşkes ilan edilecek. - Kurumların Entegrasyonu:
Kuzeydoğu Suriye’deki sivil ve askeri kurumlar, merkezi yönetime bağlanacak. Sınır kapıları, havaalanları ve enerji kaynakları da Şam yönetiminin kontrolüne geçecek. - Mültecilerin Geri Dönüşü:
Yurtdışında bulunan Suriyeli mültecilerin güvenli ve onurlu bir şekilde ülkelerine dönüşleri sağlanacak, devlet koruması altında olacaklar. - Ülke Bütünlüğü ve Güvenlik:
Suriye devleti, güvenlik tehditlerine karşı desteklenecek; Esad rejimine muhalefet çerçevesinde iş birliği sürecek. - Bölücülük ve Nefret Söylemlerine Karşı Mücadele:
Toplumsal barışı hedef alan bölücü söylemler ve nefret diliyle mücadele edilecek. - Anlaşmanın Uygulanması:
Kurulacak yürütme komiteleri, anlaşmanın 2025 yılı sonuna kadar tam olarak uygulanması için çalışacak.
Suriye’de barış umutları yeşeriyor
Uzmanlara göre, bu gelişme Suriye’de yıllardır süregelen iç savaşın sona erdirilmesi adına önemli bir adım olabilir. Özellikle Kürtlerle merkezi yönetim arasında siyasi ve askeri bir uzlaşı sağlanması, ülkenin doğusunda yeni bir denge yaratabilir.
