Mardin’in Midyat ilçesine bağlı Ortaca Mahallesi’nde ortaya çıkarılan tarihi kalıntılar, bölgenin yüzyıllar öncesine uzanan Süryani geçmişine dair önemli ipuçları sunuyor. Yapılan ilk incelemelerde, bulunan kitabe ve taşların Miladi 8’inci ile 14’üncü yüzyıllar arasına ait olduğu değerlendirildi.
Uzmanların yaptığı çalışmalarda, yazıtlarda dönemin din adamları, kilise görevlileri ve cenaze geleneklerine ilişkin bilgilerin yer aldığı belirlendi. Tarihi eserlerin, Turabdin bölgesindeki Süryani yaşamı ve kültürel mirasının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağı ifade edildi.
Bölgedeki keşifle ilgili dikkat çeken bir ayrıntı da İngiliz gezgin ve araştırmacı Gertrude Bell’in arşivlerinde yer alan kayıtlar oldu. Bell’in 1911 yılında Turabdin’e yaptığı ziyaret sırasında Eştrako Köyü’nde bir kiliseyi fotoğrafladığı biliniyor. Arşivlerde bulunan bu görüntülerin, ortaya çıkarılan kalıntıların Mor Aday (Addai) Kilisesi’ne ait olabileceği yönündeki görüşleri desteklediği belirtiliyor.
Araştırmacılar, tarihi belgeler, arşiv kayıtları ve yeni bulguların birlikte değerlendirildiğinde Ortaca Mahallesi’nin geçmişte önemli bir Süryani yerleşim merkezi olduğuna işaret eden güçlü veriler sunduğunu vurguluyor.
Bölgede kapsamlı arkeolojik çalışmaların başlatılması için ilgili kurumlardan gerekli izinlerin alınması beklenirken, koruma altına alınan kitabe ve tarihi taşların detaylı inceleme yapılmak üzere Mardin Müzesi’ne götürüldüğü öğrenildi.
