Franchise ve franchising kavramları, özellikle ticaret ve marka büyütme alanında sık kullanılan terimlerdir. Aşağıda ikisinin de sade, anlaşılır ve detaylı açıklamasını bulabilirsiniz.
Franchise Nedir?
Franchise, bir markanın adını, işletme modelini, ürünlerini veya hizmetlerini kullanma hakkının belirli şartlar karşılığında başka bir kişiye (girişimciye) verilmesidir. Kısaca:
Bir markanın isim ve işletme hakkını satın alıp onun sistemi ile iş kurmak demektir.
Franchising Nedir?
Franchising ise franchise verme ve franchise alma sürecinin tamamını ifade eder. Yani bu işbirliğinin kurulduğu ticari sistemin genel adıdır.
Franchise = Hakkın kendisi
Franchising = Bu hakkı veren ve alan taraflar arasındaki sistem, süreç ve iş modeli
Taraflar Kimdir?
- Franchise veren (Franchisor): Markanın sahibi olan firma
- Franchise alan (Franchisee): Markanın ismini, sistemini kullanarak iş kuran girişimci
Franchise Sisteminin Temel Özellikleri
Franchise alan kişi:
Marka adını kullanır
Markanın işletme modelini uygular
Belirli standartlara uyar
Reklam, eğitim, satın alma gibi alanlarda merkez tarafından destek alır
Karşılığında franchise bedeli ve düzenli royalty (ciro payı) öder
Franchise Çeşitleri
Ürün ve marka franchisingi: Bayilik gibi; sadece ürün satışı üzerine kurulur.
İşletme franchisingi: Hem marka hem işletme sistemi verilir (McDonald’s, Burger King, Starbucks gibi).
Hizmet franchisingi: Eğitim, temizlik, danışmanlık gibi hizmet sektörlerinde uygulanır.
Franchise Almanın Avantajları
Daha düşük risk
Hazır müşteri kitlesi
Marka bilinirliği
Eğitim ve operasyon desteği
Reklam ve pazarlama avantajı
Franchise Almanın Dezavantajları
Başlangıç maliyetleri yüksektir
Kendi karar alanın sınırlıdır
Sürekli royalty ödemeleri vardır
Standartlara uyma zorunluluğu vardır
Özetle
Franchise: Markanın isim ve iş modeli kullanım hakkı
Franchising: Bu sistemin tüm süreci ve işleyişi
