Vatandaşların, devalüasyon nedir konusu kadar bu işlem sonrası oluşabilecek durumlar hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Eğer bir hükümet, bir devlet kendi eli ile sabit kurdan vazgeçerek dalgalı kura geçiş yaparsa para birimini devalüe etmiş olur. İşlem sonrası, dıştan alım yapmak giderek zorlaşır böylece iç pazar hareketlenir. İşlem sonrası dış açık oluşma miktarı azalmış olur ancak enflasyon oluşumu meydana gelir. Devalüe ile birlikte satın alma gücü bir ülke genelinde düştüğü görülür.

Dolar Devalüasyon Kararı Sonrası Nasıl Hareket Eder?

Dolar devalüe edilen para birimine göre hareket etmekten bağımsız hareket eder. Dünya genelinde gerçekleşen ciddi olaylar karşısında etkilenen dolar ülke tarafından gerçekleştirilen alma gücü düşürücü, iç fiyatların cazip getirilmesi hedefi karşısında genellikle yükselir. Halihazırda yükselme olmasa da örneğin Türk Lirası değer kaybedeceğinden doların alım gücü düşecek, yükseliş gibi aynı duruma yol açacaktır.

Türkiye Ekonomisinde Devalüasyon Ne Zaman Oldu?

Türkiye ekonomisi geçmişten günümüze dönem dönem sabit kur anlayışından vazgeçerek dalgalı kur kararı almış, cari açık (dış ticaret açığı) kapatılması adına Türk Lirası devalüe edilmiştir. Dönemlerin kriz dönemleri olarak adlandırılması ile birlikte alım gücü ciddi anlamda düşüş yaşamış bununla birlikte ithal oranlarının düşürülmesi hedeflenmiştir.

1-1946 Dünya Savaşı ve Ekonomi

Türkiye’nin ekonomik anlamda gerçekleştirdiği devalüasyon işlemi tarihte ilk olarak 1946 yılında gerçekleşmiştir. 15. Hükümet dönemine denk gelen bu yıllarda sabit kur ile ilerlese de dünyada çıkan savaşların getirdiği ekonomik zorluklar karşısında Türk parasının dış ülke paraları karşısında değer kaybettiği görülmektedir. Böylece Türk bir devletin resmi olarak devalüe olduğu görülmüştür.

2-1994 Devalüasyon (1994 Krizi)

Turgut Özal’ın vefatı ile değişen hükümet, ciddi bir cari açıkla karşı karşıya kaldı. Ticaret açığının daha fazla büyümemesi ve mevcut dolar hacmini arttırmak adına Çiller tarafından Türk Lirası devalüe edilmiştir. Ancak merkez bankası tarafından alınan kararlar alma gücü konusunda düşüş meydana getirse de döviz tahmin edilen şekilde ilerlememiş, aksine çok yüksek dolar rezervi erimesi gerçekleşmiştir.

3- 2001 Krizi

1990lı yıllarda yüksek enflasyon ile boğuşan Türkiye, dönemin hükümet tartışmaları ve doğal afetler sonucunda ekonomik olarak patlama noktasına gelmesine sebep olmuştur. Yüksek enflasyon ile boğuşamayan dönemin hükümeti IMF tarafından 16 milyar borç almış ancak bunu zaman içerisinde karşılayamamıştır. 1999 depremi ile birlikte ciddi bir zarar gören Türkiye, örtülü devalüasyon yöntemine giderek Türk Lirasını dolar karşısında %40 değer kaybettirdi. Devletin borcu 29 kat trilyon arttı.

Editör: Resul AKA