Atlarda Herpes Virüsü Nedir? Belirtiler, Bulaşma Yolları ve Korunma Rehberi

Atlarda Herpes Virüsü (EHV) Nedir?

At Herpes Virüsü (Equine Herpesvirus – EHV), atlarda yaygın olarak görülen, oldukça bulaşıcı viral bir enfeksiyondur. En bilinen tipleri EHV-1 ve EHV-4 olup solunum yolu hastalıklarına, düşük yapmaya ve sinir sistemi bozukluklarına neden olabilir. Virüs özellikle genç atlarda daha sık görülse de her yaşta ortaya çıkabilir.

En yaygın iki tipi:

• EHV-1: Solunum yolu enfeksiyonu, düşük yapma ve nörolojik sorunlara neden olabilir.
• EHV-4: Genellikle solunum yolu enfeksiyonu yapar, daha hafif seyreder.

Virüs birçok at ahırında latent şekilde (uykuda) bulunur. Strese bağlı olarak (yarış, nakliye, yoğun çalışma, hastalık) tekrar aktifleşebilir.

Belirtileri Nelerdir?

1. Solunum Yolu Belirtileri (EHV-1 & EHV-4)

• Burun akıntısı (şeffaf–sarı)
• Öksürük
• Ateş (genellikle 39°C üzeri)
• Halsizlik ve iştahsızlık
• Göz akıntısı ve şişme
• Lenf düğümlerinde büyüme

2. Nörolojik Belirtiler (özellikle EHV-1)

• Arka bacaklarda dengesizlik ve güçsüzlük
• Kuyruk kontrolünde kayıp
• İdrar yapamama veya idrar kaçırma
• Felç
• Yatıp kalkamama

Bu form hayati tehlike oluşturabilir ve hızlı müdahale gerektirir.

3. Üreme Sistemi Belirtileri

• Hamile kısraklarda ani düşük (genellikle gebeliğin son dönemleri)
• Ölü doğum
• Yeni doğan taylarda zayıflık veya ağır enfeksiyon

Bulaşma Yolları Nelerdir?

EHV oldukça bulaşıcıdır ve aşağıdaki yollarla hızla yayılabilir:

1. Solunum Yoluyla

• Enfekte atların öksürük veya burun akıntılarındaki virüs partiküllerinin havaya karışması
• Aynı ahır veya yakın temas

2. Doğrudan Temas

• Burun buruna temas
• Enfekte atın salgılarıyla temas

3. Dolaylı Bulaşma

Virüs çevrede kısa süre yaşayabildiği için:

• Su ve yem kapları
• Tımar malzemeleri
• Eyer örtüleri ve ekipmanlar
• Bakıcıların elleri ve kıyafetleri

4. Gebelik Yoluyla

• EHV-1 kısrakta latent haldeyken bile plasenta üzerinden tay’a bulaşabilir.

Korunma ve Önleme

• Aşılama (özellikle EHV-1 ve EHV-4 için önerilir)
• Hasta atların karantinaya alınması
• Ahır ve ekipmanların düzenli dezenfeksiyonu
• Yarış ve transport öncesi stres azaltıcı önlemler
• Yeni gelen atların en az 2 hafta gözlem altında tutulması